2023-03-05

Eskiye Rağbet II: Retro-clones

 ilk yazı için bkz

öncelikle çok sevdiğim bir şakayla başlamak isterim: "d&d playstation gibi adlandırılmışken (1, 2, 3, 4, 5) WoD xbox gibi ne idüğü belirsiz bir şekilde adlandırılmış!"

ve bu baya bilmeyen birinin yapacağı bir şakaymış. çok sorun değil, aynı "bilmeyen biri" d&d'i gary gygax'e borçlu olduğumuzu falan da sanıyordur eminim (söz konusu bilmeyen benim) bunlar hep "marvel = stan lee" algısı gibi bir pazarlama stratejisi, yaşlandıkça bu gibi hikayelerin ne kadar çok tekrarlandığına şaşırmayı bıraktım.

ilk olarak dungeons&dragons denen oyun çıkıyor, insanlar zindanlara dalıp hazine topluyor. bunun günümüzdeki en nam salmış klonu swords&wizardry, 3 sürüm halinde yayınlanıyor. ilki white box: ilk çıkan 3 kitapçığın derlemesi. ardından core rules: 3 kitapçık + kimi yan kitap kuralları. son olarak complete: 3 kitapçık + tüm yan kitap kuralları.

ardından advanced dungeons&dragons (1e) denen oyun çıkıyor, insanlar hala zindanlarda. bunun adı bana kadar ulaşmış bir klonu: OSRIC. sonrasında advanced dungeons&dragons devam ettiğinde 2e çıkıyor, ki onun meşhur bir klonu var: for gold and glory. 3e ve sonrası ise (bence) OSR'a dahil olamayacak kadar modern oyunlar.

ama bir de işin basic dungeons&dragons kısmı var ki... aynı isimle birden çok sürüm var. ilki, holmes basic, bunun klonu da bana ulaşan haliyle yok [sonradan ek: öğrendim ki blueholme klon olmaya yakın bir oyun]. sonra moldvay/cook basic-expert set var, aka B/X. niyeyse bu, "basic d&d" dendi mi insanların aklına yerleşecek kadar mühim bir edisyon. bunun en popüler klonu old school essentials ama basic mi, advance mi derseniz... OF! yeter be! nedir bu isimlendirme keşmekeşi?! tamam bakın OSE classic fantasy B/X klonu, üstüne kimi ad&d1e "ilhamlı" kurallar/seçenekler gelince OSE advanced fantasy oluyor. bir başka B/X klonu olarak labyrinth lord var ama OSE kadar aslına sadık değilmiş (benden duymuş olmayın ama yukarıda andığım S&W de aslına o kadar sadık değil) son olarak da mentzer basic set var, aka BECMI. bunun da popüler bir klonu yok ama o devrin bir derlemesi olan Rules Cyclopedia rahatça bulunabiliyor, belki bu sebeple klonlamaya ihtiyaç duymamışlardır.

özetle, OSR bile değil, direk klon oynamak istiyorsanız... bence OSE'de takılın, FGG vs bunlar yorucu işler (belki değildir ama OSE çok iyi)